Haberler
Ana Sayfa > Haberler > LED Fanatikleri Bu Ampüllerin Zamanının Geldiğini Söylüyorlar
LED Fanatikleri Bu Ampüllerin Zamanının Geldiğini Söylüyorlar
Tarih: 13 Kasım 2008
The Marcus Center
Geçen sene, Oconomowoc’taki Sentry Equipment Corporation, Wisconsin’daki yeni fabrikalarını nasıl aydınlatacaklarını düşünürken, şirketin başkanı Michael Farrell yeni bir şey denemeye karar verdi: Işık yayan diyotlar, yani LED’ler. Farrell, “LED’lerin stop lambaları olarak kullanıldığını biliyordum. Binalarda neden kullanılmasın diye düşündüm,” diyor ve ekliyor: “Böylece bu konunun üstüne gittim.” Farrell’in bulduğu ve pek çok büyük ampul imalatçısı tarafından da onaylanan bu ışık kaynağı, fabrikadaki akkor ampullerin ve kompakt floresan lambaların yerine geçecek.
Binanın tüm dış cephesinin ve içinin de büyük bir kısmının LED’lerle aydınlatılması 12.000 Dolar’a malolmuş. Eğer bu uygulama akkor ampuller ve kompakt floresan lambalarla yapılsaydı 6.000 Dolar’a malolacaktı. Ama LED kullanarak, şirket her yıl 7.000 Dolar kârda oluyor ve 20 yıl boyunca lambaları değiştirmek zorunda kalmıyor. Yani iki yıldan kısa bir süre içinde, başta yaptığı ek yatırımı telafi etmiş oluyor. Farrell, “Yine olsa yine yaparım” diyor.
Daha parlak ışıkları ve daha uzun ömürleriyle LED ampuller, pek çok ülkede trafik ışıklarında standart ampullerin yerini çoktan aldı. Kırmızı, yeşil ve sarı sinyaller, cep telefonlarının, DVD oynatıcıların ve diğer elektronik aletlerin yanıp sönen küçük kırmızı ışıkları bu teknolojinin belki de en bilinen uygulamaları.
Fakat LED’ler daha önemli yerlerde de gözümüze çarpıyor. Yılbaşı kutlamalarında Times Square’e inen top LED’lerle aydınlatıldı. Şimdi de, Empire State binasının yöneticileri, binayı bir milyon farklı renk seçeneğiyle aydınlatmayı sağlayan LED donatımıyla ışıklandırmayı düşünüyorlar.
Ülkenin önde gelen üç büyük aydınlatmacısı, General Electric, Osram Sylvania ve Royal Philips Electronics, halojen, kompakt floresan ve katı haldeki cihazlara en verimli ve en etkili teknolojiyi uygulayarak yeni bir çağ başlatıyorlar. Sera gazları hakkındaki kaygılar ve enerjinin gitgide artan maliyeti nedeniyle akkor ampullerin değiştirilmesi yasalar tarafından da teşvik ediliyor.
Bu değişiklik, stratejide hızlı bir yenilik ve şirketlerin üretim hatlarında yeni bir yapılanma gerektiriyor. Örneğin, General Electric, bu ay ampul üretimi yapan birimlerini çıkardığını açıkladı.
Ampul üreticileri böyle bir problemle karşı karşıya kaldı çünkü onların işleri, düzenli olarak ampullerini değiştiren müşteriler üzerine kurulu. Yeni aydınlatma sistemi, standart ampullerden 50-100 kat daha dayanıklıyken nasıl kazanç sağlayabilirsiniz? Standart ampullerin üçte birinden de az güç harcayan ve on kat daha dayanıklı olan kompakt floresanlar, pek çok evde ve ofiste akkor ampullerin yerini aldı.
Bazı ticari binalarda, LED’ler kısa bir süre içinde eski ürünlerin yerini alıyor. Endüstri, geliştirilmiş etkinliğiyle daha az maliyetli LED lambaların evlerdeki akkor ampullerin yerine geçeceğine ikna olmuş gözüküyor.
Yeni ampul tipleri ve uygulamaları da dahil olmak üzere LED’ler, Mayıs’ta Las Vegas’ta düzenlenen aydınlatma endüstrisinin yıllık ticari etkinliği Lightfair’e de damgasını vurdu. Geleneksel volfram ampuller çoğunlukla yoktu. LED’ler caddelerin ve parkların ışıklandırılmasında, tezgah altı ışıklandırmada, binalar için ışık yenilemelerinde ve ofis aydınlatmalarıyla tanıtıldı. LED’ler buzdolaplarında ve floresanlara alternatif olarak binaların dış cephe aydınlatmalarında kolay renk geçişleri de sağladığı için kullanılmaya başlandı. Daha fazla para harcamamak ve ampulleri ya da filtreleri değiştirmek için tavana tırmanma ihtiyacını sona erdirmek için televizyonların prodüksiyon stüdyolarında da LED kullanılıyor.
Problem aslında fiyatı. Standart bir 60 Watt’lık akkor 1 Dolar’dan az bir fiyata mal oluyor. Aynı seviyede bir kompakt floresan ise 2 Dolar civarında. Eylül ayında Avrupa’da, elektronikle, sağlıklı makinelerle ve aydınlatmayla uğraşan Hollandalı firma Philips ise, standart akkor yerine yaptığı ilk LED ürünü Ledino’yu tanıttı. Bu ürünün bir lambası 107 Dolar’dan satışa çıkacak, ve bir - iki kişiden fazla alıcı bulacağa benzemiyor.
“LED’in performansı ortada, ama fiyatı değil” diyor Philips Lighting’in başkan yardımcısı ve Department of Energy ile çalışan endüstri grubu Next Generation Lighting Industry Alliance’ın eski yöneticisi Kevin Dowling. Dowling: “10 Dolar ya da 15 Dolar olsa da müşteri LED lamba satın almaz,” diyor.
Bir semikondüktör çeşidi olan LED, elektrik akımı artıdan eksiye geçerken ışık üretiyor. Enerji ısı ve ışık olarak dışarı veriliyor. Malzemenin bileşiminin değişimi sayesinde değişik renkler oluşturulabiliyor ve çok daha fazla verim alınabiliyor. Aynı düzeyde ışığı kompakt floresan ampuller, standart ampullerin yüzde 20’si kadar enerji harcayarak yaratabiliyorlar. Bugünkü LED’ler ise yüzde 15’iyle ışık veriyorlar. Hatta şu an yapım aşamasında olan gelecek nesil LED’lerde bu oran daha fazla.
Pek çok evde kompakt floresanların, standart ampullerin yerini almasını, aydınlatma uzmanları geçici bir teknoloji olarak görüyor. Uzmanlar, ampullerin büyük boyutunun, pek hoş olmayan ışık renginin ve her ampulün içindeki beş milligram civanın satışı kısıtlayacağını söylüyorlar.
Philips, kompakt floresan lambaların yaygınlığını azaltmaya çalışıyor. “Kompakt floresanların gelişmesi ve incelemesi için bir Dolar bile harcamıyoruz.” diyor Philips Lighting’in yöneticisi ve uzman şefi Kaj den Daas. Onun yerine, şirketin global aydınlatma gelirinin %5,2’si olan R&D bütçesinin önemli bir kısmı LED araştırmalarına ayrılmış. Philips, iki yıl içinde profesyonel aydınlatmada elde edeceği gelirin %20’siyle deposunu LED ampüllerle doldurmayı düşünüyor.
Herkes teknolojinin geleceği konusunda iyimser değil. Rensselaer Polytechnic Institute’de bulundan Lighting Research Center’ın müdürü Mark Rea, LED’ler için özellikle açık hava aydınlatmalarında kısıtlı bir başarı beklediğini söyledi ve sözlerine şöyle devam etti: “Genel ışıklandırma adına çok büyük bir adım olarak düşünmüyorum. LED’in her şeyi değiştireceğine inanmıyorum ve fazlaca abartılmış buluyorum.” Rea, kompakt floresanlar için yaptıkları laboratuvarlar çalışmalarında gelişmiş renkler, anında ve düşük sıcaklıklarda çalışma gibi uygulamalarının olduğunu da kaydetti.
Paul Gregory, New York merkezli aydınlatma tasarımı firması Focus Lighting’in başkanı. Gregory ise LED’in diğer teknolojilerin sağlayamadığı olanaklar sunduğu görüşünde. Gregory, Milwaukee’deki Marcus Center’ın dışını LED kullanarak aydınlatmış.
Gregory ise şunları söylüyor: “The Marcus Center’ın ışıklandırması 15 yıl bakım gerektirmeyecek. Bir aydınlatma tasarımcısı için bu bir hayaldir. Standart ampullerin tamamen yok olacağını sanmıyorum. Nasıl ampulün icadı mumu ve gaz yağını tamamen bitirmediyse akkor ampullere de her zaman gereksinim olacaktır. Hiçbir zaman bütünüyle yok olmayacaktır. Bir Broadway kulisindeki aynada akkor ampullerin bir ikincisi ve alternatifi olamaz.”
