Söyleşi

Gökçe Aras: Aydınlatma sektöründe "kablo"nun yerini tanımlayabilir misiniz?

Orhan Kaman: Aydınlatma sektörünü bir bütün olarak düşünürsek kablo, bu sektörün damarlarından. Kablo, maliyet yönünden az yer tutan bir eleman olmasına rağmen aydınlatma sektörünün en önemli kısımlarından biri. Genellikle sektördeki büyük firmalarla çalışıyoruz. Zaman zaman bize farklı taleplerle geliyorlar biz de yeni ürünler geliştirerek onlara yardımcı olmaya çalışıyoruz.

GA: Yapıtaş Kablo'nun tarihçesinden ve ürün profilinden bahsedebilir misiniz?

OK: 1976 yılında kurulan Yapıtaş AŞ olarak, elastomer, teflon, termoplastik kauçuk , cam elyaf ve diğer elastomerlerden kablolar, kablo gruplamaları, hortumlar, profiller ve kalıplanmış parçalar üretiyoruz.

Yapıtaş Kablo aynı zamanda Türkiye'deki tek teflon kablo üreticisi. Teflon kablolar, İtalya, Fransa ya da Çin'den getirilebiliyor ama biz Türkiye'de ürettiğimiz için müşterilerimize kısa sürede tedarik edebiliyoruz.

Bunun yanı sıra "silikon dış cephe fitili" tasarımlarımızla yapı sektörüne de hizmet veriyoruz. Dış cephe kaplaması yapan Çuhadaroğlu, Dekoral, Schuco, Metal Yapı gibi firmalarla çalışmalarımız oldu. Dış cephe kaplamalarında slikonun kullanılması gereken yerlerde fitillerimiz kullanılıyor. Hali hazırda 100'ün üzerinde fitil tasarımımız var. Sanayinin kalbi olan fabrikalarda kullanılan yangın ihbar kabloları, cam elyaf makaronlar, aydınlatmada kullanılan silikondan fitiller ve contalar da üretiyoruz. Bunun yanı sıra kablo gruplamaları da yapıyoruz.

GA: Teflon kablonun özelliği nedir?

OK: Aydınlatmada 3 tip kablo kullanılır: PVC izoleli, slikon izoleli ve teflon izoleli kablolar. PVC izoleli kablolar genellikle daha düşük sıcaklıklarda çalışan LED gibi yerlerde kullanılır. 180°C dereceye kadar dayanabilen slikon izoleli kablolar, sıcaklığın bir nebze daha yüksek olduğu spotlar gibi, içinde yüksek akım veya gerilim bulunduran yerlerde kullanılır. Teflon kablolar ise yüksek sıcaklıklara ulaşılan yerlerde kullanılır.

Biz aynı zamanda teflon kabloların Türkiye'de de isteğe özel, avrupa normlarında üretilebilir olduğunu ortaya çıkardık. Müşterilerimize bize bu yönde vermiş oldukları motivasyon için teşekkür ediyoruz.

GA: Yapıtaş Kablo olarak kısa ve uzun vadeli yatırım hedeflerinizden bahsedebilir misiniz?

OK: En büyük hedefimiz şu: Yurt dışından özel kablolar getirilmesin, tamamıyla burada üretilsin ve sermaye Türkiye'de kalsın. O yüzden de teflon kablolar üzerine yatırımlarımız devam ediyor.

GA: Üretim ve diğer faaliyetlerinizde benimsediğiniz çevre politikanızı tanımlayabilir misiniz?

OK: Bizim ürettiğimiz kablolardaki yakıt oranı çok düşük. Dolayısıyla da bizim kablolarımız yangında en az tepki veren kablolar. Örneğin, evinizde kullandığınız çoklu prizlerdeki kablolar çok hızlı alev alır, alevi iletir ve çıkardığı dumanla da yangındaki zehirli gazların bir anda artmasına sebep olur. Bizim kablolarımız ise tam aksine, yakıt oranı düşük olduğundan çok yüksek sıcaklıklarda hızlı tepki vermez ve daha az duman çıkartır.

Ürün yelpazemizde bulunan özel kabloların üretim sürecinde pek geri dönüşümü yoktur. Buna rağmen titiz çalışmamız ve hassas üretim tekniklerimiz sayesinde fabrikamızdan çevreye zarar verecek atıklar çıkmamakta.

GA: Yapıtaş Kablo'nun Türkiye ve dünyadaki marka bilinirliliğini değerlendirmeniz mümkün mü?

OK: Yapıtaş Kablo, Türkiye'deki özel kabloları üreten bir firma olarak biliniyor. Piyasada bulunamayan veya ürettirilemeyen kablo talepleriyle sürekli karşılaşmaktayız. Üretimde çalışan arkadaşlarım bu duruma alışıklar ve bu şekilde gelen her talepte bir şey geliştirebiliyorlar. Türkiye'de zor ve yüksek sıcaklıklara dayanıklı kablolar denildiğinde akla genellikle ilk biz geliyoruz. Bunun yanı sıra Çekoslovakya ve Finlandiya'daki firmalarla da işbirliklerimiz de var.

"Siz bizim ürünlerimizi Türkiye'de üretin" tarzında birçok teklif geldi. Çin gibi ülkelerin üretim ve teslimat süreleri çok uzun. Dolayısıyla Avrupa ülkeleri aydınlatmadaki üretimlerini bu bölgelerden yavaş yavaş Türkiye'ye kaydırmaya başladılar. Kabloda bilinen markaların çoğunun üretimleri Avrupa'da. Başka ülkelerde ise küçük çaplı depolamalar yapıyorlar ya da ürünlerini kendi kalitesinde ve kendi standartında üretim yapabilecek başka bir firmaya ürettiyorlar. Böyle bir durumda firmanız artık o firmanın oluyor ve kâr marjınız çok düşüyor, o nedenle zor bir çalışma olduğunu düşünüyorum.

GA: Türkiye ve dünyadaki pazar payınız nedir?

OK: Türkiye'nin talep ettiği teflon kabloların büyük bir kısmını biz karşılıyoruz. Silikon kabloda ise kalitesini tutturmuş markalar arasında ilk dördün içindeyiz. Yurt dışına açılmak ise hedeflerimiz arasında.

GA: Sizin üretim alanınız olan kablo pazarıyla ilgili bir değerlendirme yapmanız mümkün müdür? Küresel krizin piyasadaki etkilerini kısaca özetleyebilir misiniz?

OK: Kablo sektörü tamamıyla üreticiye bağımlı. Üretici eğer yüksek oranda üretmeye devam ederse kablo sektörü gelişir. Üretim ne zaman durursa kablo sektörü de durur. Otomotiv, yapı, aydınlatma ve beyaz eşya sektörü gibi farklı farklı sektörlere hitap ediyoruz. Bu sektörlerin üretiminin yavaşladığı dönemlerde bizim üretimimiz de doğrudan etkileniyor. Şu anda ekonomik kriz sebebiyle minimum stokla çalışılıyor. "Bana birkaç günde teslim etmeniz lazım" şeklinde bir istekle gelindiği zaman bizim için zorlayıcı olabiliyor. Bu tür durumlarda firmaları anlayışla karşılıyoruz. Onların şartlarına da uyum sağlamamız gerekiyor. Krizde kablo sektörü ölmeyecektir ama yatırımlarını iyi yapmamış ve herkesle aynı işi yapan yani sıradanlaşan firmalar bir süre sonra elenecektir.

Piyasa tipi tabir edilen kabloların pazarında bugüne kadar hiç olmadık ve girmeyi de düşünmüyoruz. Fiyat ve kalite anlamında tüketiciyi yanıltacak satış tekniği artık tarih oldu. Biz özel normlarda üretim yapıyoruz dolayısıyla dünyanın her yerine kablolarımızı güvenle gönderebiliyoruz. Sahip olduğumuz kalite belgelerimiz ile bu yolda yürümeye devam edeceğimizi de gösteriyoruz.

GA: Aydınlatma sektöründe beraber çalıştığınız firmalar hangileri?

OK: Başta sektörün önderlerinden olan Lamp83 ve Fersa aydınlatmayı gösterebiliriz. Sektörün dinamik aktörlerinden olan diğer tüm firmalarla da sürekli ya da ara ara çalışmalarımız olmakta.

GA: Son dönemde katıldığınız fuarlarda sektörünüzle ilgili gözlemlediğiniz son trendler nelerdir?

OK: Light+Building Frankfurt Fuarı oldukça başarılıydı. Fuarda, kullanılan kabloları incelediğimde kendi ürün yelpazemizde olduklarını fark ettim. İnanın bu çok büyük bir mutluluktu. Örneğin şeffaflığı yakalayabildiğimiz, ip işaretli ve çok damarlı özel kabloları Türkiye'de ilk biz üretmiştik ve gördüm ki bu kablolar daha uzun seneler boyunca sektörde vazgeçilmez olacak.

GA: Şeffaflığın yanı sıra armatürlerde estetiği yakalamada kablo tercihlerinin de etkisi var mıdır?

OK: Bu konuyla ilgili örnek verecek olursam, harici kabloların tekli armatürlerde kullanılanları için çözümlerimiz var. Çelik halatlarla taşınan bu aydınlatma elemanlarında kablo dışarda duruyor ve kötü bir görüntü oluşuyor. Biz taşıyıcı çelik halatı kablonun içine ortak bir kılıf ile alarak bu görüntüyü daha estetik bir hale getirdik. Kısacası tasarıma uygun kablo üretebiliyoruz ve müşterilerimiz bu tip çalışmalarımızdan son derece memnun.